Laatste kans voor Holocaust-tentoonstelling

HOORN – Hoe overleef je 27 maanden verblijf in verschillende concentratiekampen? En na de oorlog ontdek je dat jouw familie is uitgeroeid en dat je letterlijk niets meer bezit. Wat doe je bij terugkeer als de overheid je afscheept met 25 gulden? Hoe kijk je dan aan tegen de mensheid en pak je de draad van het leven weer op? Deze vragen probeert het Museum van de Twintigste Eeuw te beantwoorden met een tentoonstelling over de gruwelijke ervaringen van Rob Cohen. Zijn eigen stem vertelt op de expositie over zijn verblijf in onder meer Auschwitz, over de dood van zijn ouders in Sobibor en waarom hij lang zweeg, maar nu heel actief over zijn ervaringen spreekt. Tot en met 16 mei 2010 nog te zien in het Museum van de Twintigste Eeuw.

Rob Cohen, inmiddels 84 jaar oud en wonend in Delft, vertelt op de tentoonstelling “Rob Cohen, overlevende Holocaust” over zijn “overwinning op de Nazi’s”. Alle bezoekers ontvangen een gratis Audiotour en kunnen in eigen tempo en volgorde de ervaringen beluisteren terwijl ze de expositie bekijken. Cohen was 14 jaar toen Duitse troepen zijn woonplaats Amsterdam binnenmarcheerden. Zijn vader, moeder, broer en zijn hele familie werden vermoord in het vernietigingskamp Sobibor. Zelf overleefde hij 27 maanden in verschillende concentratiekampen, waaronder 11 maanden Auschwitz / Birkenau, en keerde hij na de oorlog terug naar Nederland.

Lezingen en een boek
Jarenlang zweeg hij over zijn ervaringen, vooral om zijn dochter niet te belasten. Maar sinds begin jaren ’90 geeft hij regelmatig lezingen op scholen en universiteiten in het hele land. Hij weet zijn toehoorders dan urenlang te boeien, lezingen korter dan vier uur geeft hij niet. Uitgeverij Verbum heeft zijn boek “Niet klein te krijgen – Mijn overwinning op de nazi’s” gepubliceerd in de serie Holocaust Bibliotheek. Dit boek is ook in de MuseumShop van het museum te koop.

Expositie in zijn ‘eigen museum’
Hans Stuijfbergen en Harry van Lunteren, oprichters van het Museum van de Twintigste Eeuw, kwamen begin jaren ’90 in contact met Rob Cohen die zijn enorme verzameling gebruiksvoorwerpen langdurig in bruikleen gaf aan het Museum. Ook stelde hij zijn kennis ter beschikking en bleef er altijd een nauw contact met hem. Het Museum is vereerd de belevenissen van Rob Cohen te mogen tonen in een expositie die op een ieder veel indruk zal maken. “We staan de komende maanden niet alleen stil bij het feit dat 65 jaar geleden heel Nederland was bevrijd, maar ook bij al die kampen in heel Europa waar honderdduizenden door o.a. Amerikanen en Russen werden bevrijd en al die ellende hadden overleefd. Rob Cohen was er één van en het is goed dat hij z’n ervaringen kan en wil delen.” Aldus Hans Stuijfbergen, directeur van het museum, die in feite al vijftien jaar lang rond liep met het plan voor de expositie.
 
Belangrijk voor jonge mensen
Het museum acht de Holocaust-expositie niet geschikt voor kinderen onder de 10 jaar. Er worden namelijk realistische en aangrijpende beelden getoond uit concentratiekampen. De tentoonstelling is weer wel zeer geschikt voor het middelbaar onderwijs. Het museum hoopt dan ook dat veel schoolklassen de tentoonstelling gaan bezoeken. Hans Stuijfbergen: “We vinden het heel belangrijk dat ook jonge mensen voldoende weten over de oorlog en de massavernietiging die plaats heeft gevonden. Steeds weer duiken er verhalen op, ook op Internet, van mensen die beweren dat deze genocide niet heeft plaats gevonden of niet in deze mate. Dat is eng en daarom zijn we er trots op om middels de indrukwekkende ervaringen van Rob Cohen hierover te kunnen informeren. Het blijft immers onvoorstelbaar, die 6 miljoen Joden die zijn omgebracht, en dat maakt het verhaal van één persoon die daar aan ontsnapte, maar wel z’n hele familie verloor, zo aangrijpend.”

Schokkende beelden
Het Museum van de Twintigste Eeuw heeft er voor gekozen om ook afgrijselijke foto’s en filmbeelden van de massavernietiging van de Nazi’s te tonen. Dus ook uitgemergelde lichamen, stapels met lijken, gaskamers en ovens, etc. De jeugd is natuurlijk al heel wat gewend met films en games, maar deze beelden zullen in ieder geval diepe indruk maken. Het Museum put ook uit de enorme verzameling documentaires over de Holocaust die Cohen heeft verzameld.

Vught en Westerbork
De expositie “Rob Cohen, overlevende Holocaust” vertelt aan de hand van de ervaringen van Rob Cohen over hoe Hitler de “Untermensch” wilde vernietigen. Verschillende objecten, zoals de Jodenster en geld uit concentratiekampen, zijn er te zien. Ook de enkele foto’s van de familie Cohen die bewaard zijn gebleven. Zo zien we zijn ouders voor hun winkel in de Staalstraat in Amsterdam en is er nog een foto van zijn muzikale broer die de oorlog ook niet overleefde. Cohen vertelt over zijn ervaringen in kampen als Vught, Westerbork, Auschwitz / Birkenau, Mauthausen, Dora en Steyr. Over de Dodenmarsen, over de rit van 10 dagen in een open wagon, z’n werk voor de Erste SS-Baubrigade, over het graven van tunnels voor de bouw van de V2-raketten. Ook zijn leven na de bevrijding komt aan bod, zijn militaire dienst van 35 maanden na de oorlog in Vught, over zijn vrouw Bep en over het lange zwijgen over de oorlog.

Audiotour
Recent heeft de 83-jarige Cohen zijn ervaringen op verzoek van het museum ingesproken en deze teksten zijn te beluisteren op de expositie. Elke bezoeker krijgt een zogenaamde Podcatcher met daarop een Audiotour die reageert op objecten en foto’s in de tentoonstelling.

De expositie “Rob Cohen, overlevende Holocaust” is tot en met 16 mei 2010 te zien in het Museum van de Twintigste Eeuw, Bierkade 4 in Hoorn. Openingstijden dinsdag t/m vrijdag van 10-17 uur en zater- en zondag van 12-17 uur