Presentatie lespakket over Onderduiken in museum

HOORN - Half december 2009 wordt in het Museum van de Twintigste Eeuw in Hoorn een lespakket over onderduiken tijdens de Tweede Wereldoorlog gepresenteerd. Het lespakket ‘Onderduik in West-Friesland’ omvat onder meer een documentaire met verhalen over joodse kinderen en hun redders in West-Friesland. Het Museum van de Twintigste Eeuw toont vanaf 16 december een kleine foto-expositie over het onderduiken in de regio rond Hoorn en een grote tentoonstelling over de Holocaust aan de hand van ervaringen van Rob Cohen.

De herinnering aan de Tweede Wereldoorlog is in West-Friesland nog sterk aanwezig. Kinderen van 10 jaar en ouder hebben allemaal wel eens gehoord van deze oorlog. Over dit onderwerp zijn vele kinderboeken en films verschenen. Het project ‘Onderduik in West-Friesland’, is een initiatief van Uitgeverij Peter Sasburg en bestaat uit de ontwikkeling, productie en uitgave van een documentaire op dvd, een handleiding en een kinderboek.

Op film worden herinneringen verteld door joodse kinderen van toen, door West-Friezen in verzet, door onderduikouders of door hun kinderen. Verhalen die zij nu pas konden en wilden vertellen. Over hun leven in de jaren 40/45 is weinig bekend. Een onderbelicht stuk historie is voor het eerst audiovisueel vastgelegd.

De gefilmde portretten in combinatie met foto’s uit de Tweede Wereldoorlog zijn in de documentaire naar plaatsnaam gerangschikt. Dat zal de kinderen van nu zeker aanspreken, aangezien de verhalen zich allemaal afspelen in hun eigen dorp/stad of nabije omgeving. De ontwikkeling, productie en uitgave van de documentaire ‘Onderduik in West-Friesland’ werd gecoacht door de bekende documentairemaker Frans Bromet. De interviews met ooggetuigen deed Peter Sasburg, het camerawerk was in handen van Nils Post en de montage werd verzorgd door Ton Ruys. De documentaire op dvd (duur ca. 100 minuten) en de handleiding (omvang 12 pagina’s) vormen samen een uniek lespakket; een uitgave van Uitgeverij Peter Sasburg. Het lespakket is bestemd voor de leerlingen van de groepen 7 en 8 van de West-Friese basisscholen en wordt GRATIS toegestuurd in december 2009.

LESPAKKET
Het lespakket informeert de leerkracht over ‘Onderduik in West-Friesland’ en geeft op een inspirerende manier suggesties voor lessen omgevingsgeschiedenis in de groepen 7 en 8 van de West-Friese basisscholen. In relatie tot het onderwijsaanbod op de basisschool is het kerndoel ‘Oriëntatie op jezelf en de wereld’ goed te verbinden met de documentaire en de daarbij behorende handleiding ‘Onderduik in West-Friesland’. De leerlingen ontwikkelen met dit lespakket een historisch besef over de Tweede Wereldoorlog in hun eigen dorp/stad of nabije omgeving en vormen een beeld over wat jaren van bezetting/verzet, jodenvervolging en onderduik betekenden voor joodse kinderen en hun redders. Het lespakket ‘Onderduik in West-Friesland’ laat leerlingen onder andere nadenken over discriminatie, de Holocaust (jodenvervolging) en leven in vrijheid. Het is ook bedoeld leerlingen attent te maken op de tastbare herinneringen uit de Tweede Wereldoorlog in hun eigen stad/dorp of nabije omgeving.

kinderboek
Naast de ontwikkeling, productie en uitgave van het lespakket wordt er ook een kinderboek ‘Onderduik in West-Friesland’ uitgegeven door Peter Sasburg. Dit kinderboek bestaat uit twee delen: waar gebeurde verhalen over joodse kinderen in onderduik en een kort fictief verhaal over een joods meisje in de Tweede Wereldoorlog.

De verhalen over joodse kinderen en hun redders die op film zijn vastgelegd, worden in dit kinderboek uitgebreid met korte verhalen en unieke familiefoto’s uit de jaren 40/45. Zij vertellen over hun ervaringen en wat ze hebben meegemaakt. Enerzijds de West-Friezen in verzet, van oudsher vrijheidslievend, dus tegen onderdrukking. Zij regelden onderduikadressen en valse persoonsbewijzen, zorgden voor kleding en eten. Anderzijds de onderduikouders die met gevaar voor eigen leven joodse kinderen in huis namen. Wat waren de motieven van deze mensen, hoe gingen ze om met dit dreigend gevaar in hun dagelijks leven? En dan de joodse kinderen zelf. Ze vonden het boerenleven prachtig met paarden, koeien, hooibergen en konden meestal buiten spelen. Maar er zijn ook minder leuke ervaringen te melden. Wat betekent het bijvoorbeeld voor een klein kind om te worden gebracht bij een vreemd gezin, met een andere naam en altijd angst voor verraad of ontdekking?

De korte verhalen zijn geschreven door Janneke te Hoven uit Hoorn. Zij is werkzaam als theaterdocente op jeugdtheaterscholen en als schrijfdocente geeft zij les aan de Hogeschool van Amsterdam. Ruud Spruit uit Medemblik, oud-directeur van het Westfries Museum en schrijver van onder meer verschillende kinderboeken, heeft speciaal een ontroerend verhaal geschreven voor het kinderboek ‘Onderduik in West-Friesland’, met als titel ‘Het kettinkje van Esther’.

Het boek is vanaf 9 december voor € 14,90 te koop in de MuseumShop van het Museum van de Twintigste Eeuw, Bierkade 4 in Hoorn. Het lespakket wordt gratis naar Westfriese basisscholen gestuurd.