60 jaar Gouden Boekjes
27-4 t/m 27-10-2013
Wereldwijd zijn er meer dan 3 miljard keer verkocht. Wie
kent ze niet, de Gouden Boekjes? 'Het Koekemannetje', 'Pietepaf het
circushondje' of 'De Hongerige leeuw'? Allemaal bekende figuren uit
de succesvolle kinderboekenreeks met het gouden bandje. In 2013
bestaan deze populaire kinderboekjes 60 jaar en daarom toont het
Museum van de Twintigste Eeuw een prachtige expositie die
juist ook voor jonge kinderen heel leuk is. Kijk ook op de
pretpagina voor Gouden Boekjes
verhaaltjes en knutselideetjes.
De leukste tentoonstelling voor de hele familie
De leukste tentoonstelling voor de hele familie is `60 jaar
Gouden Boekjes`. Ouders smelten weg bij zoveel jeugdsentiment en de
kinderen leven zich uit! De meest gelezen boekjes komen op tot
leven op deze tentoonstelling. Er is van alles te doen en te
zien. Er staat een compleet circus, uit `Pietepaf het
circushondje`, waar je je kunt verkleden in de
woonwagentjes. Ook mag je het schip van `De
hondenmatroos` helpen repareren. Of vlieg mee met het vliegtuig uit
`Als Feda slaapt´. Maar ook `Poes Pinkie`, ´Het Koekemannetje` en
`Vijf brandweermannetjes kunt u tegen komen op deze
tentoonstelling.
Amerikaanse oorsprong
De eerste serie Gouden Boekjes verschenen als ‘Little Golden
Books’ in 1942 in de Amerikaanse warenhuizen. Illustratoren en
schrijvers van grote naam, zoals Richard Scarry en Garth Williams,
drukten hun stempel op de reeks. De Gouden Boekjes werden in
Amerika op een voor die tijd geheel nieuwe manier gepromoot. De
boekjes waren gewoon bij de supermarkten verkrijgbaar waar men de
dagelijkse boodschappen deed. Tijdens het boodschappen doen
was zo’n boekje zo meegenomen. De prijs was laag en de kwaliteit
hoog. De winkeliers liepen geen risico. De uitgever gaf de
garantie dat niet verkochte boekjes teruggezonden konden worden. De
serie was in de Verenigde Staten al vanaf het begin een groot
succes. Doordat de prijs laag werd gehouden werden de boekjes in
grote getalen verkocht en bleven de productiekosten beperkt.
Jaren vijftig
Tijdens de wederopbouw was er in Nederland nog weinig aandacht
voor jeugdboeken. Maar de behoefte er aan groeide wel. De jonge
moeders van toen wilde hun kinderen pedagogisch verantwoord
opvoeden. Kort na de Tweede Wereldoorlog zijn deze prachtig
geïllustreerde boekjes door uitgeverij De Bezige Bij uit de
Verenigde Staten naar Nederland gehaald. Er waren in die tijd
nauwelijks kinderboeken in kleur te verkrijgen. In 1953
verschenen de eerste vertalingen in Nederland. Hier werden de
Gouden Boekjes vertaald en bewerkt, o.a. door Annie M.G. Schmidt en
Han Hoekstra. De Gouden Boekjes werden twee maal per jaar in
clusters van vier aangeboden. De boekjes werden heel enthousiast
ontvangen. Niet alleen de lage prijs speelde daar een rol in. De
verhaaltjes spraken tot de verbeelding en naar de illustraties kon
je als kind uren kijken. De heldere vormgeving en de opgewekte maar
vrijblijvende teksten voorzagen in een behoefte aan mooie en goede
kinderboeken. De Gouden Boekjes brachten in de jaren vijftig
een gevoel van warmte en veiligheid bij de kleuters.
Een eer om te mogen maken
In de jaren zestig verschenen er ook nieuwe titels in de reeks
van Nederlandsche makelij die in stijl en vorm aansloten bij het
Amerikaanse klassieke erfgoed. Het nostalgische gevoel dat de
boekjes oproepen moest ook bij nieuwe boekjes naar voren komen. Het
produceren van een nieuw Gouden Boekje was iets waar veel
kinderboekenauteurs en illustratoren graag aan meewerkten.
Inmiddels hebben bijna alle kinderboekenschrijvers en illustratoren
wel een Gouden Boekje op hun naam staan. Met trots.
Nostalgie en jeugdsentiment
De serie roept veel warme jeugdherinneringen op. Op
boekenmarkten en beurzen veroorzaakt een stapel Gouden Boekjes
altijd vele enthousiaste reacties. Het zijn de ouders en
grootouders die de boekjes met veel jeugdsentiment kopen, maar de
kleuters van nu laten zich nog altijd net zo meeslepen door de
herkenbare verhalen en de schitterende illustraties. Inmiddels
zijn drie generaties Nederlanders met de Gouden Boekjes
opgegroeid.
Onveranderd
Uitgeverij De Bezige Bij geeft de reeks inmiddels niet meer uit.
In 2000 heeft uitgeverij Rubinstein de serie overgenomen. Nog
steeds zijn de boekjes erg gewild en er worden ook nog steeds
nieuwe Gouden Boekjes uitgegeven. Maar aan hun uiterlijk is
nauwelijks iets veranderd. De boekjes hebben hun herkenbaarheid
behouden en zien er nog altijd hetzelfde uit. De gouden rug, de
harde kaft, altijd 28 pagina’s tellend, het gele kader op de
achterzijde met de lijst met verkrijgbare titels met daaromheen de
hoofdfiguurtjes uit de serie. In de binnenzijde kan de trotse
bezitter nog altijd zijn of haar naam schrijven.
| 
